Οδηγός Συγγραφής Πτυχιακής Εργασίας

Ο συγκεκριμένος Οδηγός περιέχει βασικές οδηγίες για τη συγγραφή πτυχιακής εργασίας, οι οποίες απορρέουν από την κωδικοποίηση των βασικών κανόνων εκπόνησης εργασιών σύμφωνα με την διεθνώς επικρατούσα ακαδημαϊκή πρακτική. Στοχεύουν στην υποβοήθηση των φοιτητών και των φοιτητριών, οι οποίοι όμως σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να αξιοποιήσουν την κριτική τους σκέψη, δημιουργικότητα και συνθετική ικανότητα, από τη στιγμή που η πτυχιακή εργασία, όπως και κάθε εργασία άλλωστε, αποτελεί μια πρωτότυπη, προσωπική δημιουργία που καταδεικνύει τις ερευνητικές και μεθοδολογικές ικανότητες του συγγραφέα της.

Ι. Δομή Εργασίας

Η έκταση της εργασίας αποτελεί συνάρτηση των ιδιαιτεροτήτων και των απαιτήσεων του μαθήματος στο πλαίσιο του οποίου εκπονείται. Σε γενικές γραμμές κυμαίνεται μεταξύ 20.000 (το ελάχιστο) και 40.000 λέξεων (το μέγιστο) και περιλαμβάνει την εισαγωγή, το κυρίως σώμα ή ανάπτυξη του θέματος, τα συμπεράσματα ή τον επίλογο και τις βιβλιογραφικές αναφορές. Ειδικότερα :

1. Τίτλος

Η σελίδα τίτλου περιλαμβάνει:

  • Ίδρυμα / Σχολή / Τμήμα
  • Τίτλο εργασίας
  • Ονοματεπώνυμο φοιτητή
  • Ονοματεπώνυμο επιβλέποντος καθηγητή
  • Τόπο και χρόνο έκδοσης

2. (σελίδα με) Ευχαριστίες ή αφιερώσεις.

3. Περίληψη (100-250 λέξεις).

4. Λέξεις-κλειδιά (μέχρι 10).

5. Πίνακας περιεχομένων. Αναφέρονται οι τίτλοι των κεφαλαίων και υποκεφαλαίων της εργασίας και γίνεται αναφορά στις σχετικές σελίδες.

6. Εισαγωγή

Έχει σαν σκοπό να κατατοπίσει τον αναγνώστη για τα κύρια σημεία και το στόχο της εργασίας και περιλαμβάνει τα εξής:

  • Το αντικείμενο της εργασίας και το επιστημονικό πεδίο στο οποίο αυτό εντάσσεται. Απαραίτητη είναι η αναφορά σε προϋπάρχουσες σχετικές εργασίες και έρευνες καθώς και η κριτική προσέγγιση αυτών έτσι ώστε να καταφανούν αφενός οι λόγοι επιλογής του θέματος, αφετέρου η αναγκαιότητα υλοποίησης της συγκεκριμένης εργασίας (καλύπτει κάποιο κενό στη σχετική βιβλιογραφία, είναι εντελώς πρωτότυπη, κλπ).
  • Τον στόχο της εργασίας.
  • Τη μεθοδολογία της εργασίας. Γίνεται αναφορά στις μεθοδολογικές αρχές και στις χρησιμοποιούμενες μεθόδους (π.χ. βιβλιογραφική έρευνα, ερωτηματολόγια, μελέτες περίπτωσης, πειράματα, συνεντεύξεις, κλπ) καθώς και στα επί μέρους θέματα που θα αναπτυχθούν στα κεφάλαια που αποτελούν το κύριο μέρος της εργασίας.
  • Ορισμούς των κυριότερων όρων.

7. Κυρίως σώμα της εργασίας 

Στο κυρίως σώμα της εργασίας αναπτύσσεται το θέμα σε επιμέρους κεφάλαια, ο αριθμός και η δομή των οποίων εξαρτάται από το αντικείμενο της εργασίας∙ τα κεφάλαια εστιάζουν σε συγκεκριμένα σημεία, που είναι αναγκαία για την άρτια και πλήρη προσέγγιση του θέματος. Περιλαμβάνει την ανασκόπηση της βιβλιογραφίας που στοχεύει στην αναφορά, κριτική επεξεργασία και συνθετική θεώρηση των διαθέσιμων θεωρητικών και ερευνητικών δεδομένων, την ανάλυση της μεθοδολογίας της έρευνας που διεξήχθη και την ανάλυση των δεδομένων και των στοιχείων που έχουν συγκεντρωθεί. 

8. Συμπεράσματα

Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζονται τα βασικά σημεία και τα συμπεράσματα που προκύπτουν από τα αποτελέσματα των κεφαλαίων του κυρίως σώματος της εργασίας. Επιπλέον, είναι δυνατόν να διατυπωθούν προτάσεις για ενδεχόμενες μελλοντικές εργασίες και συμπληρωματικές έρευνες στη συγκεκριμένη θεματική περιοχή.  

9. Βιβλιογραφία

Οι βιβλιογραφικές παραπομπές που έχουν χρησιμοποιηθεί μέσα στο κείμενο σε παρενθέσεις -με επώνυμο συγγραφέα, χρονολογία: σελίδα ή σελίδες, π.χ. (Παπαδόπουλος, 2009: 15)- παρουσιάζονται και στο τέλος της εργασίας στη Βιβλιογραφία, κατά αλφαβητική σειρά σύμφωνα με το επώνυμο του (πρώτου) συγγραφέα. Για τη σύνταξη της βιβλιογραφίας πρέπει να ακολουθείται ένα συγκεκριμένο, διεθνώς αναγνωρισμένο, πρότυπο (βλ. παρακάτω σχετικά παραδείγματα). 

Α] Για βιβλία - μονογραφίες: 

  • Ricoeur, P. (1991). From Text to Action: Essays in Hermeneutics, II, trans. Kathleen Blamey and John Thompson. Evanston: Northwestern University Press.
  • Φραγκουδάκη, Α. (1987). Γλώσσα και Ιδεολογία :  Κοινωνιολογική προσέγγιση της Ελληνικής Γλώσσας. Αθήνα : Οδυσσέας.

Β] Για κεφάλαια σε βιβλία: 

  • Βησσαράκη, Ε. (2002). Ο μεγάλος ποιητής και οι μικροί μαθητές : μια έρευνα βασισμένη στη θεωρία της αναγνωστικής ανταπόκρισης για την πρόσληψη της ποίησης του Ο.Ελύτη στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Στο Θ.Πυλαρινός (επιμ.), Ο Ελύτης στην Εκπαίδευση. Ζητήματα Ποιητικής – Διδακτικές Προσεγγίσεις. Αθήνα : Εκδόσεις Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, σσ. 173-188.

Γ] Για άρθρα περιοδικών: 

  • Burns, B. (1998). "Changing the classroom climate with literature circles". Journal of Adolescent & Adult Literacy, 42 (2), pp. 124-129. 

Δ] Για άρθρα εφημερίδων:

  • Κούρτοβικ, Δ. (2004). «Από τα Χανιά στα Χανιά : η Οδύσσεια ενός αιώνα». Τα Νέα. 6 Νοεμβρίου, σ.15.

Ε] Για ιστοσελίδες και ηλεκτρονικά τεκμήρια: 

Ε.ΚΕ.ΒΙ. (2004). Β’ Πανελλήνια Έρευνα Αναγνωστικής Συμπεριφοράς και Πολιτιστικών Πρακτικών του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου. http://book.culture.gr/erevnes/anagn04/index.htm (προσπελάστηκε 25/3/2008).

10. Υποσημειώσεις

Στις υποσημειώσεις αναφέρονται στοιχεία, πληροφορίες ή διευκρινήσεις οι οποίες αν και δεν είναι αναγκαίο να αποτελούν μέρος του κυρίως κειμένου, είναι χρήσιμο να υπάρχουν για την καλύτερη τεκμηρίωση ή κατανόηση.  Εμφανίζονται, αριθμημένες, στο κάτω μέρος  της σελίδας (με χαρακτήρες Times New Roman - 10 pt).

11. Εικόνες, Πίνακες

Μπορεί να είναι ενταγμένα στο κείμενο ή να είναι συγκεντρωμένα στο τέλος της εργασίας, σε παράρτημα. Είναι απαραίτητο να τιτλοφορούνται, με μικρότερου μεγέθους γραμματοσειρά από αυτήν του κειμένου, και να είναι αριθμημένα. 

12. Παραρτήματα

Κάθε ένα παράρτημα ή παραρτήματα (αν υπάρχει/ουν) περιλαμβάνει συνοδευτικό, υποστηρικτικό, υλικό (πίνακες, φωτογραφίες, ερωτηματολόγια, στατιστικά στοιχεία, κ.λπ.) 

ΙΙ. Μορφή Εργασίας

Για τη διαμόρφωση του κειμένου της εργασίας ισχύουν οι παρακάτω γενικές προδιαγραφές: 

  • Γραμματοσειρά: Times New Roman
  • Σελίδα: Α4
  • Μέγεθος γραμματοσειράς: 12 pt
  • Επικεφαλίδες: 12 pt, bold (έντονα) 
  • Περιθώρια: 2,50 εκ. (επάνω, κάτω, δεξιά και αριστερά).
  • Διάστιχο (διάστημα γραμμών) : 1,5
  • Αρίθμηση σελίδων: Υποσέλιδο – δεξιά.
  • Στοίχιση κειμένου:  Πλήρης (justify)
  • Παράγραφοι: Μεταξύ των παραγράφων να μεσολαβεί μία εσοχή (tab).

Γενικές οδηγίες :  

  1. Να προσδιορίζετε με σαφήνεια το θέμα με το οποίο θα ασχοληθείτε και να διερευνάτε και αναπτύσσετε με πληρότητα όλες τις βασικές αλλά και δευτερεύουσες πτυχές του, εστιάζοντας συνεχώς στα σημεία-κλειδιά
  2. Να αντιμετωπίζετε με κριτικό και συνθετικό πνεύμα τη χρησιμοποιούμενη βιβλιογραφία 
  3. Να τεκμηριώνετε τις απόψεις και την επιχειρηματολογία σας 
  4. Να δομείτε το υλικό σας κατά τρόπον ώστε να χαρακτηρίζεται από λογική, συνέπεια και εσωτερική συνοχή
  5. Να ολοκληρώνετε ένα θέμα πριν προχωρήσετε σε άλλη νοηματική ενότητα
  6. Να μην αντιγράφετε ποτέ από άλλες πηγές χωρίς να δίνετε τις απαραίτητες βιβλιογραφικές παραπομπές, οι οποίες εισάγονται στο σημείο του κειμένου το οποίο τεκμηριώνουν
  7. Να παραπέμπετε σε κάθε περίπτωση που τα στοιχεία σας προέρχονται από άλλες πηγές, ανεξάρτητα από το αν οι απόψεις των άλλων παρατίθενται αυτούσιες ή όχι 
  8. Όταν οι μεταφράσεις ξενόγλωσσων παραθεμάτων γίνονται από εσάς τους ίδιους, να το επισημαίνετε
.