Εργαστήριο Μελέτης, Διδασκαλίας και Διάδοσης της Ελληνικής Γλώσσας

Επιστημονικός Υπεύθυνος: 

1. Γενικά

Tο Eργαστήριο Mελέτης, Διδασκαλίας και Διάδοσης της Eλληνικής Γλώσσας (EMΔΔEΓ) αποτελεί χώρο έρευνας, ανάλυσης, διδασκαλίας και εκμάθησης της Νέας Ελληνικής Γλώσσας (ΝΕΓ). Ιδρύθηκε το 1999, με το Π.Δ. 142/30-6-1999 (ΦΕΚ 146/14-7-1999). Πρώτος Διευθυντής του Εργαστηρίου ήταν ο Καθηγητής Ναπολέων Μήτσης. Από τον Μάρτιο του 2010 Διευθυντής του ΕΜΔΔΕΓ είναι ο Αναπληρωτής Καθηγητής Γιώργος Ανδρουλάκης.

Το Εργαστήριο Mελέτης, Διδασκαλίας και Διάδοσης της Eλληνικής Γλώσσας λειτουργεί κατά τις εργάσιμες ημέρες και ώρες, καταρχήν από Δευτέρα έως Παρασκευή και από ώρα 09:00 μέχρι 15:00. Στεγάζεται στο Νέο Κτίριο του Παραλιακού Συγκροτήματος, στον τέταρτο όροφο (γραφείο 18), καθώς και σε όποιον άλλο χώρο του παραχωρείται από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.

Οι τεχνικές λεπτομέρειες και το ωράριο λειτουργίας του Εργαστηρίου μπορεί να μεταβάλλονται και, σε κάθε περίπτωση, καθορίζονται από τον Διευθυντή.

Ο Διευθυντής ενημερώνεται πριν από τη διεξαγωγή κάθε εργασίας που πραγματοποιείται στο Εργαστήριο, σύμφωνα με τις προδιαγραφές του ερευνητικού προγράμματος ή άλλου έργου που έχει αποφασιστεί από το Τμήμα ή άλλον φορέα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και καθορίζει, μέσα στα πλαίσια της αποστολής του Εργαστηρίου, την προτεραιότητα στη χρησιμοποίηση των οργάνων και χώρων σε περίπτωση που δεν υπάρχει σχετική απόφαση.

Ο Διευθυντής έχει την ευθύνη για την εν γένει λειτουργία του Εργαστηρίου, τη χρησιμοποίηση οργάνων και υλικών που ανήκουν σε αυτό, την παραμονή των απασχολούμενων (προσωπικού, φοιτητών/-τριών, επισκεπτών/-τριών) στους χώρους, όπου τηρούνται ειδικοί κανόνες και αποσκοπούν στη φύλαξη της υγείας και αρτιμέλειας των απασχολούμενων, καθώς και στην προστασία των οργάνων και εγκαταστάσεών του από βλάβες.

2. Στόχοι / Πεδία δράσης

Το ΕΜΔΔΕΓ αποτελεί νησίδα γλωσσολογικής και γλωσσοδιδακτικής έρευνας, σε στενή συσχέτιση με εκπαιδευτικές προτάσεις και παρεμβάσεις. Βασικοί στόχοι του είναι η υποβοήθηση και ενίσχυση του διδακτικού έργου που παρέχεται από τα μέλη του, η εκπόνηση υψηλού επιπέδου βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας, με τη δημιουργία ενός ελκυστικού ακαδημαϊκού περιβάλλοντος, καθώς και η αύξηση των γνώσεων που αναπτύσσονται από ερευνητικές ομάδες με κοινά ή συμπληρωματικά ερευνητικά ενδιαφέροντα.  Το ΕΜΔΔΕΓ θέτει στη διάθεση των μελών του βιβλιοθήκη με πάνω από 800 βιβλία και περιοδικά σε ηλεκτρονική και έντυπη μορφή, αρχείο έντυπου, ηλεκτρονικού και οπτικοακουστικού υλικού και τράπεζα εξοπλισμού ερευνητικής παρατήρησης.

H δράση και η προσφορά του EMΔΔEΓ επικεντρώνεται σε τρεις κατευθύνσεις:

Α) στη διδασκαλία της Νέας Eλληνικής ως μητρικής γλώσσας,

Β) στη διάδοση και διδασκαλία της Νέας Eλληνικής ως δεύτερης και ξένης γλώσσας, 

Γ) στη μελέτη και ανάλυση της ΝΕΓ, κυρίως από κοινωνιογλωσσολογική σκοπιά, και στην επιστημονική συμβολή σε ζητήματα γλωσσικής πολιτικής.

Eιδικότερα:

Α) Στον τομέα της Eλληνικής ως μητρικής γλώσσας το EMΔΔEΓ αποβλέπει, μεταξύ άλλων, στην επίτευξη των ακόλουθων στόχων:

  • Στη συγχρονική ανάλυση, μελέτη και περιγραφή της ΝΕΓ που μπορεί να επιτευχθεί με ποικίλους τρόπους (π.χ. με τη συνεργασία ειδικών ερευνητών/-ριών, με τη συγκρότηση ομάδων εργασίας, με την πραγματοποίηση συνεδρίων, ημερίδων, επιστημονικών συναντήσεων κ.ά.).
  • Στη σύνταξη εγχειριδίων γλωσσικής διδασκαλίας, στην παραγωγή άλλου σχετικού υλικού, συμβατικού και εναλλακτικού, και στην ανάπτυξη κατάλληλων μεθόδων και τεχνικών διδασκαλίας.
  • Στην έκδοση επιστημονικών συγγραμμάτων, συλλογικών τόμων και περιοδικών εκδόσεων, τη διεξαγωγή σεμιναρίων και γενικά, την ανάληψη επιμορφωτικών δραστηριοτήτων που απευθύνονται κυρίως σε εκπαιδευτικούς.

B) Όσον αφορά τη διδασκαλία της Eλληνικής ως δεύτερης ή ξένης γλώσσας, το EMΔΔEΓ αποβλέπει, μεταξύ άλλων, στην επίτευξη των εξής στόχων:

  1. Άσκηση των φοιτητών και φοιτητριών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και επιμόρφωση εκπαιδευτικών σε μεθόδους και τεχνικές διδασκαλίας της Eλληνικής ως δεύτερης ή ξένης γλώσσας.
  2. Συμμετοχή σε δράσεις για τη διάδοση και διδασκαλία της Eλληνικής ως δεύτερης ή ξένης γλώσσας τόσο στο εσωτερικό, όσο και στο εξωτερικό. 

Ειδικότεροι στόχοι:

  • Πραγματοποίηση σεμιναρίων και ανταλλαγή φοιτητών και φοιτητριών και διδακτικού προσωπικού με ξένα ιδρύματα στα οποία διδάσκεται η ελληνική γλώσσα, στο πλαίσιο του προγράμματος Erasmus ή άλλων διεθνών δράσεων.
  • Σύνταξη αναλυτικών προγραμμάτων, συγγραφή εγχειριδίων και γενικά παραγωγή διδακτικού υλικού.
  • Ανίχνευση και ανάλυση αναγκών συγκεκριμένων ομάδων που ενδιαφέρονται να μάθουν την Ελληνική ως δεύτερη/ξένη γλώσσα.
  • Διδασκαλία της Eλληνικής σε ομογενείς ή αλλογενείς φοιτητές/τριες του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας των οποίων η μητρική γλώσσα δεν είναι η Eλληνική.
  • Διδασκαλία της Ελληνικής σε μετανάστες/-ριες.
  • Tαχύρρυθμη διδασκαλία της Eλληνικής κατά τους θερινούς μήνες σε σεμιναριακά μαθήματα ειδικά για ενήλικους επισκέπτες/τριες, επιχειρηματίες ή νέους και νέες από ξένες χώρες (φοιτητές/τριες, μαθητές/τριες, εργαζόμενους/ες κ.ά.).

Γ) Σε ό,τι έχει να κάνει με τη μελέτη και ανάλυση της Νέας Ελληνικής, το Εργαστήριο ΜΔΔΕΓ δραστηριοποιείται στις εξής κατευθύνσεις:

  1. δημιουργία και αξιοποίηση αρχείων από προφορικά και γραπτά corpora και ανάλυσή τους,
  2. οργάνωση και υποστήριξη ομάδων βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας γύρω από θέματα της Νέας Ελληνικής και ιδιαίτερα της κοινωνικής και γεωγραφικής ποικιλότητάς της,
  3. συμμετοχή σε διατμηματικές, διαπανεπιστημιακές και διακρατικές ερευνητικές συνεργασίες,
  4. υποστήριξη των γλωσσολογικών και κοινωνιογλωσσολογικών μαθημάτων που προσφέρονται στο ΠΤΔΕ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο,
  5. διάχυση της επιστημονικής γνώσης, με διοργάνωση συνεδρίων και σεμιναρίων.

 3. Mέλη

Ως μέλη του Εργαστηρίου εγγράφονται καθηγητές/-τριες, ερευνητές/-τριες, φοιτητές/-τριες, εκπαιδευτικοί και άλλοι συνεργαζόμενοι με τις ερευνητικές ομάδες που δραστηριοποιούνται σε ερευνητικά και εκπαιδευτικά έργα στα πεδία της γλωσσολογίας και της διδακτικής της γλώσσας.Το εργαστήριο αριθμεί περίπου 25 μέλη. Στα μέλη του Εργαστηρίου, συγκαταλέγονται επίσης μέλη ΔΕΠ:

  • 1 Καθηγητής
  • 2 Αναπληρωτές Καθηγητές/-ήτριες
  • 2 Επίκουροι Καθηγητές
  • 1 Λέκτορας

και

  • 3 Διοικητικοί Βοηθοί
  • 2 Βοηθοί Τεχνικής Υποστήριξης
 

4. Συμμετοχή σε ερευνητικά προγράμματα

Το ΕΜΔΔΕΓ συμμετέχει σε εθνικά και διεθνή ερευνητικά και εκπαιδευτικά προγράμματα, είτε ως συντονιστής φορέας, είτε ως εταίρος.

Α) Ως συντονιστής φορέας:

  1. «Λειτουργία Θερινών Τμημάτων» (Υποδράση 2.3), Πράξη «Εκπαίδευση αλλοδαπών και παλιννοστούντων μαθητών», 2010-2013. Χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ.
  2. Επιμόρφωση εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας σε θέματα πολυγλωσσίας και διδασκαλίας της ελληνικής ως δεύτερης, 2010-2014 Χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ.
  3. Ελληνικά για Μετανάστες Γονείς (ΕΛΜΕΓΟ), 2010-2013 , Χρηματοδότηση από την Επιτροπή Ερευνών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Το πρόγραμμα βραβεύτηκε με το Ευρωπαϊκό Σήμα Γλωσσών 2012.
  4. Ανίχνευση και ανάλυση των γλωσσικών και επικοινωνιακών αναγκών ενηλίκων Αλβανών/-ίδων μεταναστών/-ριών στο Βόλο, 2010-201. Χρηματοδότηση από την Επιτροπή Ερευνών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
  5. Γλωσσική επίγνωση παιδιών Δημοτικού και επίγνωση γλωσσικής διδασκαλίας μελλοντικών δασκάλων: δοκιμή ενός μοντέλου δυαδικής διερεύνησης, 2012-2013. Χρηματοδότηση από την Επιτροπή Ερευνών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
  6. Ένα ταξίδι στο γραμματισμό, 2009-2011. Χρηματοδότηση από την Επιτροπή Ερευνών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
  7. Researching Multilingually, 2011-2012. ESRC, UK. Durham University, The University of Manchester.
  8.  Languages and Social Media - Key Dialogues, 2010-2011. University of Luxembourg
  9.  Ξενόγλωσση εκπαιδευτική πολιτική, 2011-2012, Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
  10.  «Δίκτυο Σχολείων και Έρευνας», 2012-2013, Χρηματοδότηση από την Επιτροπή Ερευνών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Eπιστημονική υπεύθυνη: Ε. Σαραφίδου)

Οργάνωση και συν-διοργάνωση συνεδρίων και ημερίδων/ διαλέξεων/ επιμορφώσεων:

  1. Κύκλοι Διαλέξεων με θέμα: «Διεπιστημονικές Προσεγγίσεις της Γλώσσας»  (διοργανωτής)
  2. Ημερίδα: Παγκόσμια Ημέρα Μητρικής Γλώσσας Φεβρουάριος 2012 (διοργανωτής)
  3. 2ο Σταυροδρόμι γλωσσών & πολιτισμών ελληνο-αλβανική επαφή (συν-διοργανωτής) Μάιος 2012
  4. 4α Τζαρτζάνεια Νοέμβριος 2012 (συν-διοργανωτής)
  5. Διά ζώσης και εξ αποστάσεως επιμόρφωση των εκπαιδευτικών για τα Θερινά Τμήματα Ιούνιος 2012 (διοργανωτής)
  6. Εξ αποστάσεως επιμόρφωση στο πλαίσιο της Πράξης «Εκπαίδευση αλλοδαπών και παλιννοστούντων μαθητών» της Δράσης 4 : «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας» με τίτλο : ««Η διδασκαλία της ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας σε πολυπολιτισμικές τάξεις» (διοργανωτής) Φεβρουάριος-Μάρτιος 2012
  7. 10ο Πανελλήνιο Συνέδριο Σημειωτικής Οκτώβρης 2013 (συν-διοργανωτής)
.